Uitschrijven is pas het begin
Vorig jaar belde een klant me vanuit Barcelona. Hij was zes maanden eerder verhuisd, had zich netjes uitgeschreven bij de gemeente, en dacht dat hij klaar was met de Nederlandse belasting. Dat was hij niet. Bij lange na niet.
Ik hoor dit verhaal regelmatig. Mensen denken dat uitschrijven bij de gemeente het einde is van hun fiscale relatie met Nederland. Dat is het niet. Sterker nog: dát is het moment waarop het ingewikkelde deel begint. Je moet namelijk nog aangifte doen over het jaar van vertrek — met het beruchte M-formulier.
Het M-formulier is de belastingaangifte voor het jaar waarin je emigreert (of immigreert). Het grote verschil met het gewone P-formulier? Je belastingjaar wordt opgesplitst in twee perioden: een binnenlands deel (toen je nog in Nederland woonde) en een buitenlands deel (na je vertrek). Twee aangiften in één, met voor elke periode andere regels.
Inkomen, aftrekposten, heffingskortingen — alles wordt opgedeeld. Voor een M-aangifte over 2025 kun je volgens de Belastingdienst online aangifte doen van 1 mei tot 1 juli 2026. En geloof me: dit is de meest complexe aangifte die we op kantoor doen. Elk jaar weer. Fouten komen heel vaak voor, en ze kosten geld.
Lees meer in onze uitgebreide M-formulier handleiding.
Conserverende aanslag: de exit-belasting
Dit is waar het voor veel mensen pijnlijk wordt. Wanneer je Nederland verlaat, kan de Belastingdienst een conserverende aanslag opleggen — letterlijk een 'bewarende' belastingaanslag. Die komt in twee smaken.
Pensioen
Als je pensioen hebt opgebouwd in Nederland, legt de fiscus een belastingclaim op dat opgebouwde pensioen. De logica: je hebt belastingaftrek gekregen toen je het opbouwde, dus de overheid wil zeker weten dat ze uiteindelijk belasting innen wanneer je het uitkeert. De aanslag gaat 'in de la' — je hoeft niet meteen te betalen, maar de claim is er.
Aanmerkelijk belang (Box 2)
Heb je een BV en emigreer je? Dan doet de Belastingdienst alsof je je aandelen hebt verkocht op de dag van vertrek. Box 2-tarieven: 24,5% tot €67.804 en 31% daarboven (2025). Een DGA-kliënt van me verhuisde naar Portugal. Hij dacht dat het belastingverdrag hem volledig zou beschermen. Dat deed het — maar slechts gedeeltelijk. De conserverende aanslag op zijn pensioen werd gewoon opgelegd. Het verdrag gaf uitstel van betaling, geen vrijstelling. Groot verschil.
Belastingverdragen zijn hier cruciaal. Maar ze verschillen enorm per land. Check altijd je specifieke verdrag — of laat het door iemand checken.
Wat gebeurt er met je Nederlandse woning?
Hou je je woning aan na emigratie? Dan kun je mogelijk nog hypotheekrenteaftrek krijgen als kwalificerend buitenlands belastingplichtige. De belangrijkste voorwaarde is dat je als kwalificerend buitenlands belastingplichtige wordt aangemerkt. In de praktijk draait dat vooral om de 90%-eis en om de vraag welke gegevens je aanlevert. Voldoe je daaraan? Dan kun je hypotheekrente blijven aftrekken tegen maximaal 37,48% (2025). WOZ-waarde en eigenwoningforfait blijven gewoon van toepassing. Voldoe je niet? Dan vervalt de aftrek en kan je woning naar Box 3 verschuiven. Dat verrast veel mensen.
Je 30%-regeling na emigratie
Vertrek je definitief? Dan stopt de 30%-regeling. Er is geen pauzeknop. En kom je later terug naar Nederland? Dan kun je niet zomaar opnieuw aanvragen. De 150-kilometereis geldt weer: je moet minimaal 16 van de 24 maanden vóór je nieuwe dienstverband op meer dan 150 km van de Nederlandse grens hebben gewoond. Veel mensen worden hierdoor verrast.
Praktische checklist voor vertrek
Op basis van jarenlange ervaring met emigrerende klanten, hier mijn checklist. Print hem uit. Hang hem op je koelkast.
- DigiD: houd het actief. Je kunt het vanuit het buitenland gebruiken, maar regel een machtiging vóór vertrek. Een nieuwe DigiD regelen vanuit het buitenland is een nachtmerrie.
- BSN: bewaar je burgerservicenummer ergens veilig. Je hebt het nodig bij elke interactie met Nederlandse instanties, voor de rest van je leven.
- Bankrekeningen: sommige banken (ja, ook de grote) sluiten je rekening bij uitschrijving uit de BRP. Check dit vóór je vertrekt.
- Zorgverzekering: afmelden bij emigratie. Maar als je nog inkomen uit Nederland hebt, kan je een bijdrage verschuldigd zijn via het CAK.
- Belastingadviseur: regel er een vóór je vertrekt, niet erna. Het M-formulier, de conserverende aanslag en de verdragsanalyse zijn geen doe-het-zelfklussen.
Maak een lijst. Check hem twee keer. En bel ons daarna. Emigreren is spannend. Maar de belastingkant is echt, complex, en fouten kosten je duizenden euro's.
